Ұлттық көлік инфрақұрылымын дамыту  мәселелері жөнінде

9 айда 2,9 млн. тонна жүк тасымалданды, жыл аяғына дейін бұл көрсеткіш 4 млн. тоннаға жеткізу көзделуде.

2009 жылы жалпы пайдаланымдағы  автожолдарды дамытуға, «Жол картасын» қоса есептегенде 199,5 млрд. теңге бөлінді. Жыл аяғына дейін 783 км автожол пайдалануға беріледі, бұл өткен жылғымен салыстырғанда 35 %-ға артық. Кейінгі жылдары жергілікті жолдар едәуір дамыды. Тек 2009 жылдың өзінде бөлінген 98,3 млрд. теңгенің есебінен «Жол картасын» қоса есептегенде 4 880 км жолға жөндеу жұмыстары жүргізілді. Үстіміздегі жылы 1 қарашаға  жұмыстардың 96%-ы (2 749 км) орындалды, 55 мыңнан астам жұмыс орыны құрылды.

Биылғы жылы жалпы пайдаланымдағы 6 811 км алғаш рет жолжөндеу – қалпына келтіру жұмыстарымен қамтылып, оған 95,6 мың қызметкер қатыстырылды. Осындай жұмыстардың нәтижесінде жолдардың жай-күйі 2006 жылмен салыстырғанда 1,3 есе, автожол саласына қамтылғандар саны өткен жылмен салыстырғанда 2,5 есе артты.

2010 жылғы бюджет жобасы бойынша жалпы пайдаланымдағы автожолдарды дамытуға республикалық маңызы бар жолдарға 164,5 млрд. теңге, жергілікті жолдар жүйесіне 91,6 млрд. теңге, оның ішінде «Жол картасы» аясында 47,3 млрд. теңге бөлу көзделуде. Бұл биылғы жылғы көлемді сақтауға мүмкіндік береді.

2015 жылға дейін халықаралық дәліздердегі жұмыстарды аяқтау көзделуде. Биылғы жылдың басты жобасы «Батыс Еуропа – Батыс Қытай» халықаралық транзиттік дәлізді қайта салудың басталуы болып табылады. Дәліздің негізгі бөлігін жалпы сомасы 3,4 млрд. доллар көлемінде халықаралық қаржы институттарының есебінен қаржыландырылады. Бұл жобаны іске асыруға отандық компанияларды қатыстыру мүмкіндігін тудыру мақсатында дәліз 33 учаскеге бөлінген. Жамбыл және Қызылорда облыстары арқылы өтетін 18 учаскенің конкурстық рәсімдері аяқталып қалды. Айдың аяғына дейін контракттерге қол қойылып, жұмылдыру жұмыстарын бастау жоспарлануда. Кең ауқымды жұмыстар 2010 жылы басталмақшы.  Құрылыс жұмыстарын толықтай аяқтау 2013 жылға жоспарлануда.

Үстіміздегі жылы автожол саласындағы бірқатар концессиялық жолдарға конкурстар жарияланған болатын. «Алматы – Қорғас» и «Алматы – Қапшагай» концессиялық жобалары бойынша конкурстық конверттерді ашу рәсімдері өткізілді. 2010 жылғы 1 ақпанға дейін концессиялық келісім-шарттарға қол қойылатын болады.

Жалпы 2010 – 2014 жылдар аралығында жалпы пайдаланымдағы 30 мың км автожолдар, оның ішінде 18 мың км республикалық маңызы бар жолдар мен 12 мың км жергілікті жолдар қайта салынып,  жөндеуден өткізілетін болады. Бұл республикалық жолдардың жай-күйінің 85 %-ын, ал жергілікті жолдар жүйесінің 70 %-ын жақсы және қанағаттанарлық  деңгейге жеткізуге мүмкіндік береді.

Азаматтық авиацияда 20 әуежайдың 9-ы қайта жөндеу және модернизациялаудың нәтижесінде ИКАО-ның талаптарына сәйкестендірілді. Үстіміздегі жылы концессияның есебінен Ақтау қаласында жаңа терминал іске қосылды. Республикалық бюджет есебінен Қызылорда қаласының әуежайы қайта салынуда. Ұшу-қону жолағын қайта салу мен сервистік және аэродромдық арнайы техникамен қайта жарақтандыру келесі жылға жоспарлануда. 2010 жылы Көкшетау қаласының әуежайын қайта салу, сонымен бірге Алматы қаласындағы жаңа жолаушы терминалының құрылысын аяқтау жоспарлануда. Пайдаланудан ескі ұшақтарды шығару шаралары жүзеге асырылуда. Оларды ауыстыру үшін 12 аймақтық әуе кемесін сатып алу қажет. «Эйр Астана», «Евро-Азия Эйр» және өзге де отандық компаниялар 2009-2011 жылдарда қажетті жаңа әуе кемелерін сатып алуды жоспарлауда. 2009 жылы барлығы 10 жаңа авиабағыт ашылды.  Парламент Мәжілісінде ұшу қауіпсіздігін қадағалауды күшейтуге арналған, ИКАО-ның ескертулері мен ұсыныстары ескерілген авиация туралы жаңа заң жобасы қарастырылуда.

Су көлігі саласында Ақтау порты арқылы жүкті қайта тиеу  32 %-ға ұлғайды. Өзен көлігі өткен жылдың деңгейінде тұрақты жұмыс істеуде. Үстіміздегі жылы Өскемен және Бұқтырма кеме жүзетін шлюздерді қайта салу жобасын жүзеге асыру басталды.

Көліктік процесстердің қауіпсіздігін жоғарылату мақсатында көлікті бақылау жүйесінің реформасы жүргізілді. Басқарудың тиімді жүйесін жасау, ұйымдастырушылық құрылымда артық басқару буындарын болдырмау үшін 7 аймақаралық инспекцияға қосу арқылы  16 аумақтық инспекция қайта құрылды. Көліктік бақылау органдарының шекарадағы өткізу бекеттерінде жүзеге асыратын  міндеттері кедендік органдарға өткізілуде. Көліктік бақылаудың тиімділігін көтеру мақсатында көліктік бақылау жүйесіне жаңа технологияларды  енгізу, сонымен қатар рұқсаттама құжаттарын беру, «адами факторлардың» ролін азайту жұмыстары жүргізілуде. Рұқсатнамаларды беру процесін автоматтандыру қызметкерлер мен тасымалдаушылардың арасындағы 10 мыңнан астам жүздесуді, өлшеудің автоматты  жүйесін енгізу жарты миллионнан астам жүздесуді азайтады.

Көлік саласын дамыту бағытының маңыздысы отандық тауарлардың өндіруін ұлғайту және қазақстандық құраушының үлесін көбейту болып табылады. Автожол саласы бойынша қазақстандық құраушы 84 % астам. Ағымдағы жылы бірқатар кәсіпорындар іске қосылды. 2011 жылы Ақтау қаласындағы битум шығаратын зауыт іске қосылған соң қазақстандық құраушы 90 %-дан астам болады.  Теміржол саласы үшін  қажетті жылжымалы құрам, рельстер, кабельді өнімдердің  тозуы мен жаңарту қажеттілігін ескеріп, отандық машина жасау саласын дамытуға аса зор маңыз бөлінуде. Барлық жаңа өндіріс бойынша өндірістерді Локализациялау жобалары жасақталған, оның ішінде қазақстандық құрамы 2010 жылы 18 %-дан 2014 жылы  80 %-ға дейін ұлғаяды.

О развитии национальной транспортной инфраструктуры

За 9 месяцев перевезено 2,9 млн. тонн груза, к концу года этот показатель планируется довести до 4-х млн. тонн.

В 2009 году на развитие автодорог общего пользования, включая «Дорожную карту», выделено 199,5 млрд.тенге. До конца года будут введены в эксплуатацию 783 км автодорог, что выше показателей прошлого года на 35%. За последние годы значительное развитие получила местная сеть дорог. Только в 2009 году за счет выделенных 98,3 млрд. тенге с учетом «Дорожной карты» ремонтом охвачено 4 880 км дорог. На 1 ноября текущего года выполнено 96% работ (2 749 км), создано более 55 тыс. рабочих мест.  В текущем году впервые охвачено ремонтно-восстановительными работами 6 811 км  дорог общего пользования, задействовано 95,6 тыс. работников. Благодаря проводимым мероприятиям состояние дорог по сравнению с 2006 годом улучшилось в 1,3 раза, число занятых в автодорожной отрасли увеличилось почти в 2,5 раза к прошлому году. Проектом бюджета 2010 года на развитие автодорог общего пользования планируется выделение 164,5 млрд.тенге на республиканскую и 91,6 млрд.тенге на местную сеть дорог, в текущем году  47,3 млрд.тенге в рамках «дорожной карты», что позволит сохранить объемы текущего года.  Полное завершение работ на международных коридорах предусмотрено к 2015 году.              

Главным проектом текущего года является начало реконструкции международного транзитного коридора «Западная Европа – Западный Китай». Основная часть коридора финансируется за счет международных финансовых институтов на общую сумму 3,4 млрд. долларов. Для создания возможности участия отечественных компаний в реализации проекта, коридор разбит на 33 участка. На стадии завершения конкурсные процедуры по 18 участкам, проходящих по Жамбылской и Кызылординской областей. В конце месяца планируется подписать контракты и начать  мобилизационные работы. Полномасштабные работы намечены на 2010 год. Полное завершение строительных работ планируется к 2013 году.

В текущем году объявлены конкурсы по ряду концессионных проектов автодорожной отрасли. По концессионным проектам «Алматы – Коргас» и «Алматы – Капчагай» проведены процедуры вскрытия конкурсных заявок. До 1 февраля 2010 года будут подписаны договора концессии. В целом в период с 2010 по 2014 годы планируются реконструкция и ремонт около 30 тыс. км автодорог общего пользования, в том числе 18 тыс. км республиканского и 12 тыс. км дорог местного значения. Это позволит привести в хорошее и удовлетворительное состояние 85% республиканской и 70% местной сети дорог.

В отрасли гражданской авиации из 20 аэропортов 9 за счет проведенной реконструкции и модернизации соответствуют требованиям ИКАО. В текущем году за счет концессии в городе Актау введен новый терминал. За счет Республиканского бюджета ведется реконструкция аэропорта города Кызылорда. Завершение реконструкции взлетно-посадочной полосы   и переоснащение сервисной и аэродромной спецтехники планируется в следующем году. В 2010 году запланирована реконструкция аэропорта города Кокшетау, а также завершение строительства нового пассажирского терминала в г. Алматы. Принимаются меры по выводу из эксплуатации устаревших самолетов. Для их замены требуется приобретение 12 единиц региональных воздушных судов. В планах авиакомпаний «Эйр Астана», «Евро-Азия Эйр» и других отечественных компаний приобретение в 2009-2011 годах требуемого количества воздушных судов нового поколения. Всего в 2009 году открыто 10 новых авиамаршрутов.  В Мажилисе Парламента рассматривается проект нового закона об авиации, в котором учтены замечания и предложения ИКАО, направленные на усиление надзора за безопасностью полетов.

В отрасли водного транспорта на 32% возросла перевалка грузов через порт Актау. Речной транспорт работает стабильно на уровне прошлого года. В текущем году начата реализация проекта реконструкции Усть-Каменогорского и Бухтарминского судоходных шлюзов.

В целях повышения безопасности транспортных процессов проведена реформа системы транспортного контроля. Для создания оптимальной системы управления, исключения лишних управленческих звеньев в организационной структуре, проведена реорганизация 16 существующих территориальных инспекций путем объединения в 7 межрегиональных инспекций. Функции органов транспортного контроля, осуществляемые в пунктах пропуска на границе, передаются таможенным органам. Ведется работа по внедрению новых технологий в систему транспортного контроля, в том числе выдачи разрешительных документов, минимизации роли «человеческого фактора». Автоматизация процесса выдачи разрешений сокращает более 10 тысяч контактов между сотрудниками и перевозчиками, введение автоматической системы взвешивания снимет свыше полумиллиона контактов.

Важным направлением развития транспортной отрасли является работа по увеличению производства отечественной продукции и повышению доли казахстанского содержания. По автодорожной отрасли показатель казахстанского содержания составляет более 84%. В текущем году запущен ряд предприятий. В 2011 году после запуска битумного завода в г. Актау казахстанская составляющая достигнет более 90%. Учитывая предельный износ и потребность в обновлении подвижного состава, производстве рельсов, кабельной продукции для железнодорожной отрасли, особое внимание уделяется развитию отечественного машиностроения. По всем новым производствам разработаны Планы локализации производств, где доля казахстанского содержания вырастет с 18% в 2010 году до 80% к 2014 году.